Bánh Lá ngải Thiện Long, Bình Gia - Lạng Sơn

​Nằm ẩn mình bên những dãy đồi núi của huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn. Xuất phát từ Thị trấn Bình Gia vào trung tâm xã Thiện Long, trên con đường núi rừng trùng điệp bạn sẽ bắt gặp nơi những ngôi nhà sàn sát bên sườn đồi, tiếng chim ca, tiếng gió thổi rì rào qua kẽ lá tạo nên một không gian trong lành và bình lặng. Đến xã Thiện Long, bạn sẽ thấy thú vị khi được thử một món bánh màu xanh đậm, tròn trịa, được xếp gọn gàng trong tấm túi kính, đó là bánh lá ngải Thiện Long Bình Gia – Lạng Sơn. Sản phẩm Bánh lá ngải được làm từ bàn tay khéo léo của bà Vy Thị Bông – một người phụ nữ đảm đang tháo vát của xã Thiện Long, người đã và đang duy trì nghề truyền thống làm bánh lá ngải lâu năm của gia đình.

Như chúng ta đều biết cây Ngải cứu còn gọi là cây thuốc cứu, là một loại cỏ sống lâu năm, dân gian trồng nhiều làm thức ăn hằng ngày và một phần làm vị thuốc. Giờ con người chế biến thêm món Bánh làm từ lá ngải cứu.

Với nhiều thực khách từ các vùng khác hoặc những người ít có cơ hội đến Lạng Sơn, món bánh đặc sắc này có thể còn là điều mới lạ. Bánh lá ngải là một món ăn truyền thống của đồng bào nơi đây, không quá khó làm nhưng đòi hỏi sự cầu kỳ và tỉ mỉ của người thợ làm bánh. Chị Bông chia sẻ, nguyên liệu làm bánh phải lựa chọn những nguyên liệu tốt nhất. Gạo làm bánh phải là gạo nếp nương, không để bị lẫn hạt gạo tẻ. Lá Ngải cứu khi lựa chọn cũng phải là những cây ngải cứu non, màu xanh mướt, không quá đắng và vẫn còn thơm mùi đặc trưng của lá ngải, toàn bộ lá ngải đều phải là lá ngải tự nhiên trên địa bàn xã Thiện Long mới có thể đạt chất lượng để làm bánh./-strong/-heart:>:o:-((:-h Khi làm bánh, bước đầu tiên chị Bông sơ chế, chế biến lá ngải. Lá ngải được chọn lọc cẩn thận, rửa sạch, cho vào nồi nấu cùng với nước tro (đặc biệt lọc từ tro của cây núc nác (cây Mộc Hồ Điệp) đốt mà thành) trong khoảng 30 phút, sau đó xay nhuyễn để phối trộn với xôi làm vỏ bánh. Đến công đoạn đồ xôi, chị sử dụng loại gạo nếp nương đã ngâm trước đó vài giờ. Sau khi xôi chín, chị đem ra xay và trộn cùng phần lá ngải đã chế biến. Thành phẩm là phần vỏ bánh lá ngải thơm ngon, dai dẻo. Chị Bông bận rộn chuẩn bị vỏ bánh, cũng tất bật làm phần nhân bánh bên trong. Nhân bánh lá ngải không cầu kỳ, gồm lạc và vừng. Lạc và vừng được giã nhỏ, kết hợp với đường thắng để tạo thành hỗn hợp dẻo quánh. Trộn đều vừng, lạc và đường là có phần nhân bánh thơm ngon. Hình ảnh người phụ nữ tất bật, đôi tay nhanh thoăn thoắt gói từng miếng nhân vào bánh lá ngải khiến ta cảm nhận được tình yêu lao động, sự lạc quan của con người nơi đây.

Và thật kỳ lạ, món bánh lá ngải xanh mát, tròn trịa lại có một sức cuốn hút đặc biệt. Nếm thử miếng bánh đầu tiên, bạn sẽ cảm nhận được sự dẻo dai của lớp vỏ bánh, phần nhân bên trong toả ra vị bùi thơm của vừng và lạc, vị ngọt thanh nhẹ, không quá gắt, đặc biệt không còn thấy vị đắng trong bánh ngải như vị đắng thường thấy của cây Ngải cứu. Sự kết hợp đó tạo nên một trải nghiệm vị giác tuyệt vời. Không gian trong lành, ngồi nhâm nhi vài chiếc bánh lá ngải Thiện Long Bình Gia – Lạng Sơn, trò chuyện về cuộc sống, về nhân sinh sẽ mang lại cảm giác chữa lành cho tâm hồn, một trải nghiệm mà ai cũng nên có một lần trong đời.

Chị Bông chia sẻ, mục đích lớn nhất khi làm món bánh này là để giữ gìn và bảo tồn văn hóa truyền thống – thứ mà bà và mẹ chị đã truyền lại qua nhiều thế hệ. Chị cảm thấy có trách nhiệm bảo tồn và duy trì văn hóa đó cho bản làng, cho địa phương và cũng cho chính gia đình mình. Để mai sau, con cái chị lớn lên, chúng có thể tự hào về một món ăn dân dã đã nuôi dưỡng chúng qua năm tháng, từ đó thêm yêu mảnh đất Thiện Long xinh đẹp này.

Món bánh lá ngải Thiện Long Bình Gia – Lạng Sơn có thể không phải là món quà cao cấp, nhưng chắc chắn là một món ăn ngon, độc đáo, là biểu trưng của văn hóa và giá trị truyền thống của người đồng bào tại huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn.