Những năm qua Chương trình mỗi xã một sản phẩm OCOP đã trở thành luồng sinh khí mới, thay đổi tử duy sản xuất của người dân và khơi dậy tiềm năng kinh tế miền biên giới xứ Lạng

• Động lực từ những mô hình thực tế

  Tại Hợp tác xã Nông nghiệp và chế biến nông sản Thanh Sơn xã Thiện Tân, chị Hứa Thị Thuận – Giám đốc Hợp tác xã cho biết: Nhận thấy nhu cầu của thị trường về bánh ngải, bánh gai, đầu năm 2025 tôi cùng 6 thành viên khác đã thành lập Hợp tác xã để sản xuất các loại bánh truyền thống.

  

  Theo đó, Hợp tác xã đã đặc biệt chú trọng khâu nguyên liệu đầu vào, từ gạo nếp, lá ngải, lá gai đến lá chuối đều được lựa chọn kỹ lưỡng, có nguồn gốc rõ ràng ở địa phương để đáp ứng yêu cầu về an toàn vệ sinh thực phẩm.

  Cùng với đó Hợp tác xã đã chủ động hoàn thiện các điều kiện để tham gia chương trình mỗi xã một sản phẩm OCOP của tỉnh Lạng Sơn.

  Với chất lượng ổn định sản phẩm lại có bao bì, nhãn mác đầy đủ, thông tin rõ ràng về nguồn gốc, thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng… Nhờ đó, cuối năm 2025 sản phẩm bánh gai và bánh ngải của Hợp tác xã đã được đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP 3 sao.

  Theo đó mỗi thành viên Hợp tác xã cũng có thu nhập từ 8-10 triệu đồng/tháng từ việc làm và bán bánh ngải, bánh gai. Ngoài ra Hợp tác xã còn tiêu thụ gạo nếp, lá ngải, lá gai, lạc, vừng… cho các hộ gia đình xung quanh.

  

  Còn đối với cây bồ khai, một cây đặc sản quý của tỉnh Lạng Sơn, chị Hoàng Thị Quê – Giám đốc Công ty TNHH Thương Mại Dịch vụ Ngọc Quê cho biết: “Những năm qua để nâng tầm phát triển các sản phẩm chế biến từ cây bồ khai, chúng tôi đã xây dựng và nâng tầm 2 sản phẩm OCOP Trà bồ khai Ngọc Quê (túi lọc) và Trà bồ khai Ngọc Quê (hòa tan) từ 3 sao năm 2023 lên 4 sao vào năm 2025”.

  “Để có vùng nguyên liệu ổn định chúng tôi cũng đã liên kết với nhiều hộ gia đình, Hợp tác xã ở xã Chi Lăng, Tuấn Sơn… mỗi năm thu mua hàng chục tấn cây bồ khai giúp bà con”.

  Định hướng phát triển chiều sâu giai đoạn mới

  Đây chỉ 3 trong số rất nhiều các chủ thể tại Lạng Sơn trong thời gian qua đã xây dựng và phát triển thành công sản phẩm đạt chứng nhận OCOP mở ra hướng đi trong phát triển kinh tế cho các thành viên và tiêu thụ nông sản hiệu quả cho bà con.

  

  Thời gian qua đạt chứng nhận sản phẩm OCOP được người dân tỉnh Lạng Sơn xác định là giải pháp trọng tâm để phát triển kinh tế nông thôn theo hướng phát huy nội lực và gia tăng giá trị sản phẩm.

  Qua tổng kết giai đoạn 2021-2025, Chương trình OCOP đã đạt được những kết quả rất tích cực, từng bước thay đổi nhận thức trong tổ chức sản xuất và ứng dụng khoa học công nghệ.

  Chỉ riêng trong năm 2025, toàn tỉnh Lạng Sơn đã đánh giá và cấp chứng nhận cho 57 sản phẩm OCOP, bao gồm 52 sản phẩm 3 sao và 5 sản phẩm 4 sao. Tính đến hết năm 2025 Lạng Sơn đang có 185 sản phẩm OCOP (10 sản phẩm 4 sao, 175 sản phẩm 3 sao) còn hạn 36 tháng).

  Các sản phẩm không chỉ tăng về số lượng mà còn có bước tiến rõ nét về chất lượng, mẫu mã và bao bì. Nhiều chủ thể đã chủ động ứng dụng công nghệ thông tin để truy xuất nguồn gốc, giúp sản phẩm đủ năng lực cạnh tranh và tiến sâu vào các hệ thống phân phối, kênh bán lẻ hiện đại.

  Sức sống của OCOP Lạng Sơn còn nằm ở chính những hộ sản xuất, hợp tác xã, doanh nghiệp ở ngay tại các thôn, bản sử dụng các nguyên liệu của địa phương để sản xuất.

  Dù đạt được nhiều thành tựu, nhưng hành trình OCOP tại Lạng Sơn vẫn còn những "nút thắt". Công tác tuyên truyền ở một số nơi chưa đồng đều, nhận thức của một bộ phận cán bộ và người dân còn lúng túng trong khâu lập kế hoạch. Bên cạnh đó, các sản phẩm nông nghiệp thường có chu kỳ sản xuất dài, rủi ro cao trong khi nguồn vốn đầu tư còn hạn chế.

  Để giải quyết vấn đề này, ngành Nông nghiệp tỉnh đang hướng tới việc phát triển sản phẩm theo chiều sâu. Ông Nguyễn Hữu Chiến - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn đề nghị: “Các địa phương cần tập trung triển khai nghiêm túc các chỉ đạo của UBND tỉnh về phát triển sản phẩm OCOP giai đoạn 2026-2030. Việc lựa chọn, hỗ trợ phát triển sản phẩm OCOP cần gắn với quy mô, sản lượng và khả năng đáp ứng nhu cầu thị trường, tránh dàn trải”.

  Với sự vào cuộc chỉ đạo quyết liệt từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Lạng Sơn cùng sự đồng lòng của người dân trong thời gian tới các sản phẩm OCOP sẽ ngày càng phát triển góp phần tăng thu nhập cho người nông dân và khẳng định thương hiệu nông sản đặc sắc văn hóa của xứ Lạng.